un BELGELENDİRME

UN işaretleme

 ADR konvansiyonu Tehlikeli Maddelerin Taşınması Yönetmeliğine göre tehlikeli sınıfında olan tüm maddeler UN onaylı ambalajlarda paketlenmek zorundadır.

Tehlikeli Madde Tanımı

İnsanlara, diğer canlı organizmalara, mülke veye çevreye zarar verebilecek katı, sıvı veya gaz biçimindeki bir madde tehlikeli maddedir.

Tehlikeli maddeler radyoaktif, tutuşturucu, patlayıcı, zehirli,aşındırıcı, bio zararlı,patojen, alerjik,oksitlendirici,boğucu yada başka bir nitelikte zarar verici olabilirler.

Tehlikeli maddesin taşınması, depolanması, kullanımı ve bertarafı sırasında kapsadıkları riskleri hafifletmek için bazı uygulamalar gerekebilir.

Bu uygulamalar yukarıda bahsedilen iki temel kurala öncelik verilen toplumlarda ulusal ve uluslararaı yasalarla düzenlenmektedir.

Bu itibarla konunun kara/deniz/hava/demiryolu ulaşımı dışında çeşitli boyutları bulunmaktadır. Bunlara bağlı olarak tehlikeli madde taşıyan kaplar çok büyük önem taşımaktadır. Bu kaplar içine konan maddenin depolanması/taşınması/elleçlenmesi ve bertarafı sırasında çevreye zarar vermeyecek şekilde tasarlanmalı ve üretilmelidir.

Tehlikeli maddeler sadece yakıtlardan oluşmamaktadır, endüstride kullanılan kimyasallarıda içermektedir.

UN Sertifikasyon Süreci

1 Ocak 2012 yılından itibaren,  yurtiçi,yurtdışı kara, demiryolu taşımacılığıyla  taşınan tüm tehlikeli maddeler  "UN" işaretli ambalajlarda taşınması gereklidir. UN İşareti, Ambalajın ve tasarımının United Nations Committee of Experts on the Transport of Dangerous Goods (UN) tarafından belirlenen şartname'ye uygun olarak test edilmiş olduğunu gösterir.

UN Sertifikalı ya da UN Onaylı olarak nitelenen tüm ambalajlar, öncelikle bazı sıkı test prosedürlerinden geçmek zorundadır.Bu test prosedürleri, tehlikeli madde içeren ambalajların taşınma koşullarına dayanabilmesi amacıyla  kabul edilebilir  minimum tasarım standartlarına uygunluğunun belirlemesi amacıyla oluşturulmuştur.

Tasarım gerekleri, ambalajın sağlamlığını kontrol eden testlerle belirlenmiştir. Testler, Ambalaj Grubuna göre değişiklik gösterir.Testlerin amacı, Paket Gruplarındaki ürünlerin tasarım performansını gösterir. Amaç tehlikeli madde taşıyan ambalajın   dolu ve kapalı şekilde sevkiyat yapılması durumunda  aynı performansı sürdürmesini sağlayan bir tasarım oluşturabilmektir.UN  sertifikasyonu için yapılacak olan testler  tüm taşıma yolları  için aynı değildir.

Paketler (Ambalajlar), sevkiyat koşullarına göre test edilir ve bu koşullara göre 4 ana test çeşidi vardır. Bu testler genelde düşürme testi,istifleme testi, sızdırmazlık testi ve hidrostatik testleridir.  Bu testlerden her biri, test edilen ambalajla ilgili paketleme grubunun ihtiyacına uygun olmasını sağlamak için belirlenmiş testlerdir.

Bu testler, yasal olarak tehlikeli madde taşımak  için imal edilen ambalajın , UN sertifikası vermeye yetkili resmi ve bağımsız laboratuarlar tarafından yürütülmesi gereken kapsamlı bir süreçtir.

Artıbel Belgelendirme bu kapsamda “UN” homoglasyonunu için yetkilendirilmiş olan İtalyan CSI firmasının Türkiye temsilciliğini yürütmektedir. ADR/RID ve IMDG homoglasyonları için testleri yapmakta ve belgelendirmektedir.

UN BELGESİ  -  DÜŞME TESTİ ( TÜM AMBALAJLAR İÇİN)

GENEL : Düşme testi tüm ambalaj tasarımlarının yeterliliği için yapılmalıdır. Düz düsürmeler haricinde agırlık merkezi çarpısma noktasının dikey olarak üzerinde olmalıdır.

Herhangi bir düsürme testi için birden fazla ayar mümkün oldugunda ambalajın bozulma ihtimalinin en yüksek olacagı ayar kullanılmalıdır.

Bu örnekler daha önce istifleme testinde ve hidrostatik basınç testleri için kullanılmış olabilir.

 

Düsürme yüksekligi:

Katılar ve sıvılar için, test tasınacak katı veya sıvılar ile veya temel olarak aynı fiziki

özellikler sahip diger maddeler ile gerçeklestirilmisse:

 

Ambalaj Grubu I               Ambalaj Grubu II                   Ambalaj Grubu III 

    1.8 m                                  1.2 m                                    0.8 m

 

Sıvılar için, test su ile gerçeklestirilmisse:

 

(a) tasınacak maddenin nispi yogunlugu 1.2’yi asmadıgında:

 

Ambalaj Grubu I                      Ambalaj Grubu II                   Ambalaj Grubu III

    1.8 m                                         1.2 m                                     0.8 m

 

(b) tasınacak maddenin nispi yogunlugu 1.2’yi astıgında, düsürme yüksekligi tasınacak

maddenin nispi yogunlugu (d)’ye göre ilk basamak yuvarlanmak kaydıyla asagıdaki

gibi hesaplanır:

Ambalaj Grubu I                  Ambalaj Grubu II                    Ambalaj Grubu III

   d x 1.5 (m)                         d x 1.0 (m)                          d x 0.67 (m)

 

(c) 23ºC sıcaklıkta 200 mm2/s (ISO Standardı 2431:1993’e göre 6 mm çapında jet deligine sahip ISO akıs kabının 30 saniye akıs zamanına karsılık gelmektedir) viskoziteye sahip maddelerin tasınması için planlanan 6.1.3.1 (a) (ii)’ye göre “RID/ADR” sembolü ile  isaretli ince cidarlı metal ambalaj:

 

 

UN BELGESİ - İSTİFLEME TESTİ  (TORBALAR DIŞINDAKİ TÜM AMBALAJLAR İÇİN):

 

“RID/ADR” sembolü ile isaretli olan torba ve diger yıgın olmayan kompozit ambalajlar (cam, porselen veya sert çömlek) haricindeki tüm ambalaj tasarım tipleri istifleme testine tabi tutulmalıdır.

 

Test metodu: Test numunesi tasıma esnasında üzerine konulacak benzer ambalajların toplam agırlıgına esdeger bir kuvvetin üst yüzeyine uygulanmasına tabi tutulmalıdır; test numunesi içerigi tasınacaklardan farklı bir nispi yogunluga sahip oldugunda kuvvet ikincisine göre hesaplanmalıdır. Test numunesi dahil istiflemenin minimum yüksekligi 3 metre olmalıdır.Testin süresi 24 saat olmalıdır, sıvı tasıması düsünülen plastik kaplar, bidonlar ve kompozit ambalajlar 6HH1 ve 6HH2 40º’den daha az olmayan bir sıcaklıkta 28 gün süre ile istifleme testine tabi tutulmalıdır.

 

UN BELGESİ - SIZDIRMAZLIK TESTİ (TÜM SIVI PAKETLEMELER İÇİN):

 

Sızdırmazlık testi sıvı tasıması düsünülen tüm ambalaj tasarım tipleri için gerçeklestirilmelidir; bununla birlikte bu test asagıda belirtilenler için gerekli degildir:

       - kombine ambalajların iç ambalajları;

       - 6.1.3.1 (a) (ii)’ye göre “RID/ADR” sembolü ile isaretli kompozit ambalajların (cam,porselen veya sert çömlek) iç kapları;

       - 23ºC sıcaklıkta 200 mm2/s viskozite degerini asan maddeleri tasımak için planlanan ve 6.1.3.1 (a) (ii)’ye göre “RID/ADR” sembolü ile isaretli ince cidarlı metal ambalajlar.

 

 

Uygulanacak test metodu ve basıncı: kapaklar dahil ambalajlar içten basınç uygulanırken 5 dakika süre ile su altında tutulur, metot test sonuçlarını etkilememelidir. Uygulanacak hava basıncı (gösterge) asagıdaki degerler olmalıdır:

 

Ambalaj Grubu I  Ambalaj Grubu II Ambalaj Grubu III
30 kPa (0.3 bar) degerinden az degil                  20 kPa (0.2 bar) degerinden  az degil 20 kPa (0.2 bar)degerinden  az degil

 

                                                                                        

                                                                                                                                    

                    

 

UN BELGESİ - HİDROLİK BASINÇ TESTİ (TÜM SIVI PAKETLEMELER İÇİN) :

Test edilecek ambalajlar :

İç basınç (hidrolik) testi sıvı içermesi düsünülen tüm metal, plastik ve kompozit ambalaj tasarım tipleri için gerçeklestirilmelidir. Bu test asagıda belirtilenler için gereklidir.

 

- kombine ambalajların iç ambalajları;

 

- 6.1.3.1 (a) (ii)’ye göre “RID/ADR” sembolü ile isaretli kompozit ambalajların (cam, porselen veya sert çömlek) iç kapları;

 

- 23ºC sıcaklıkta 200 mm2/s viskozite degerini asan maddeleri tasımak için planlanan ve 6.1.3.1 (a) (ii)’ye göre “RID/ADR” sembolü ile isaretli ince cidarlı metal

   ambalajlar.

 

Uygulanacak test metodu ve basıncı: Kapaklar dahil metal ambalajlar ve kompozit ambalajlar (cam, porselen veya sert çömlek) 5 dakika süre ile test basıncına tabi tutulmalıdır. Kapaklar dahil plastik ambalajlar ve kompozit ambalajlar (plastik malzeme) 30 dakika süre ile test basıncına tabi tutulmalıdır.Ambalajların desteklenme biçimi testi geçersiz kılmamalıdır.Test basıncı sürekli ve her tarafta esit olarak uygulanmalıdır; test süresi boyunca sabit tutulmalıdır. Asagıdaki metotlardan birinde belirtildigi sekilde uygulanan hidrolik basınç (gösterge):

 

(a)       1.5 emniyet faktörü ile çarpılan 55ºC’deki ambalajda ölçülen toplam gösterge basıncından az olmamalıdır (örnegin, doldurulan sıvının buhar basıncı ve hava veya diger bir asal gazın kısmi basıncı eksi 100 kPa); bu toplam gösterge basıncı 15ºC doldurma sıcaklıgı olmalıdır;veya

 

(b)       tasınacak sıvının 50ºC’deki buhar basıncı, eksi 100 kPa degerinin 1.75 katından daha az olmamalıdır fakat bu deger minimum test basıncı 100 kPa’dan az olmamalıdır;veya 

 

(c) tasınacak sıvının 55ºC’deki buhar basıncı, eksi 100 kPa degerinin 1.5 katından daha az